GENIUS
LOCI
(Bartelmijevska noć)
Udahnuo sam dublje od nadahnuća i
pronašao se, napušten od aktuelnih elita - u samom sutonu tumačenja, na
štektavom rubu iskaza: kroz zagušljivu metatekstualnu izmaglicu,
promicale su krezube prikaze diskursa. Dok su mi fantazmagorični žmarci
fusnota zaoravali duž kičme, otvorih Knjigu koja bejaše Svet, a
Svet, prinudom logike, postajaše Slovo Alef, u mnogoobličju kupe
GRAAL - koju ispih sa pohlepnom arbitrarnošću. Tečnost je imala odvratno
biblijski ukus - sintagma za želudac, paradigma za jetru - te je u
magnovenju povratih, šibajući kroz jezivi muk prosedea. Pred pokajničkim
pogledom promicahu prizori: analizom srušena Troja i Džegerov
face-lifting, templari što se sa Pavlom cenjkahu oko Majke-mazge
Afrodite, molitva Umi Turman pri dnu Luterovog očajno dizajniranog
postera, posvećenje prvog narko-dilera Kolumba, Leonardovo škrtarenje
toplim bojama, i , naravno, krivotvoriteljski greh Kantovog
časovničara... Hasta la vista, baby, reče mi blago Horhe, imam
još dosta toga u podrumu.
ZAMAK
(Crime
novel)
Kako bi izgledao razvoj - i kakva
bi, uostalom, bila sudbina - detektivske priče i njenog Junaka
(uključujući i jedino-postojećeg-Bogija), da engleski koledž, koji je sa
promenljivim uspehom pohađao mladi Jenki po imenu Rejmond Čendler, nije
bio smešten u zamku što nekada bejaše stanište dramatičara Kristofera
Marloua - već, recimo, u rodnoj malograđanskoj kući Tomasa Kida, u
vetrovitim trgovačkim skladištima porodice Džona Vebstera, ili, čak, na
skrovitom seoskom imanju ostarelog, škrtog i ksenofobičnog glumca po
imenu Vil Šekspir?
ISTO ISTO
(Fairy-tale)
Iza sedam surih gora i sedamdeset
sedam olujnih mora, u spokojnoj dolini, ukraj vilinskog potoka,
zakrivena krošnjama stoletnih hrastova, pod lastavičjim krilom, na
dvostrukom dnu najdublje pećine, u sangviničnom srcu kristala - nahodi
se, u srcopisu, jedina priča Milorada Pavića koja nije
ponovljena, varirana, rezimirana, prekrojena, niti objavljena u
proširenoj verziji.
DADA-YES
(Hodočašće)
Aleksić, učenik Švitersa i Buharina,
zagriženi ovisnik plzenjskog svetlog i kino-žurnala, odlučuje - sa
retoričkom iznenadnošću - u sivomaslinasto septembarsko jutro da napusti
sve hitne redakcijske poslove i otputuje. Nadahnuće - ako o njemu uopšte
može biti reči u tim klerovskim vremenima - iskrsava mu upravo iz
zamašćene papirnate epiderme koja obavija netom doneti burek iz obližnje
"Restauracije Lederer". Dobacivši kafanskom momku neukusno krupnu
novčanicu kao ekstremni prekršaj kodeksa novinarske boemije, Aleksić
grabi gumirani ogrtač i, već u polutrku, gura nepregledane šifove
samrtničke avangarde u prvu dostupnu fioku Micićevog stola. Osećanje
hitnosti ga nimalo ne napušta ni u - priznajmo, đubretarski egzotičnom -
kupeu ekspresnog vlaka koji ravnodušno trucka prema Fiumi i Trstu;
naime, isključivo tom razlogu može se pripisati činjenica da je nakratko
zadremao tek nakon što je straćio i četvrtu "havanu".
Na tršćanskom kolodvoru, prkoseći
zapari i imperijalnom siktanju trgovačkih plakata, ne-varvarski
racionalno pronalazi put do najbližih kola redovne linije za Milano. Tek
kada se uveri da je opkoljen sasvim nepoznatim fizionomijama -
čekinjastim loptama mantovanskih zanatlija, impozantnim nosevima i
raskuštranim devojačkim krestama Padanije - oseća nešto nalik na
popuštanje čelične (tatljinovske) opruge. Zamolivši sa infantilno
preteranom poniznošću saputnicu preko puta za dopuštenje, jednim potezom
spušta prozorsko staklo i uranja oznojenu lobanju u ušećerenu magmu
popodnevnog pejzaža.
Levom rukom - metaforičnost je geografska i postoji samo u
odnosu na smer kretanja voza - Aleksić iz nabora ogrtača izvlači
svežanj hartije i sa ljubavničkom predanošću počinje da
ispušta gusto ispisane listove u mašinski kovitlac, preko zagnojenih
zenica topola, ponad lešinarskog zelenila jezera. Negde daleko ispred,
zapadnije od svake iscrpljenosti, marinetijevske poluge lokomotive
zvekeću kroz nostalgični šlag futura: Giovinezza, giovinezza,
primavera di belezza. Pažljivo okončavši operaciju, Aleksić se
ponovo zavaljuje u sedište i gotovo zadovoljno mrmlja (susetka
ionako ne može da ga razume):
- Ljubomire, mazgo moja, zenit je jednako suton...
Na ohlađenom peronu milanskog
kolodvora (sada već bivši) junak pogruženo prebrojava preostale "havane"
u tabakeri, da bi ih, gotovo krišom, ali nežno, položio u šarenu korpu
za otpatke; kroz nekoliko trenutaka, vidimo ga, kroz izlog obližnje
drogerije, kako odmerenim pokretima isprobava jednostavnu, zatupastu
lulu od korzikanske borovine.
LICENTIA
PROTETICA
(Dva
šetača)
Nakon jednogodišnjeg boravka u
Firenci, godine 1858-e, malovarošanin Novak Radonić se vratio u
zavičaj sa prtljagom čiji je jedini sadržaj bilo razočaranje u sopstvene
slikarske sposobnosti; Miloš Crnjanski je, mnogo godina kasnije, nakon
povratka iz istog grada napisao poemu Stražilovo. Smatra se da su
obojica videli istovetnu rubinsku svetlost na Rafaelovom portretu
Mesar u galeriji Uffizzi - samo što se Radonićev susret, sudeći
prema neautorizovanoj verziji Molskih mudrovanja, odigrao u noći
punog meseca.
TRAGEDOKOMEDIJA
(Ek-stasis)
Leptirica se ukrcava u
jutarnji košmar kroz poluraskriljene kapke na kibicfensteru
opalnoružičaste jednospratnice duž ivice pijačnog trga slobodnog
kraljevskog grada Vršca, da bi se devičanski ukočila na rubu dremljivog
pogleda g. Jovana Popoviča, klirika i tragatelja za savršenim naglaskom.
Snaga ispaštanja - domišlja g. Popovič - predstavlja promenljivu
veličinu, koju određuje količnik stupnja dokučive perverzije aktera i
jačine licemernih reakcija posmatrača. Praćena pazarnim kikotom
bahantkinja, leptiričina krila preplavljuju paučinasti sarkofag jutra,
zapljuskuju sobičak potplaćenim delfijskim šapatom, slivaju se niz
zamućeni pehar Steriosove inventio..revolutio..polutio.
Natčovečanskim naporom, klirik skreće pogled prema gorućem grmu
kibicfenstera i baca se glavačke u moralistički žamor uvodne
scene.
